Besluit Vervallen Tijdklemmen kapitaalverzekeringen

Blog (site Consis Academie)

Sinds 1 april 2017 luidt Artikel 10bis.6, eerste lid Wet IB 2001, als volgt:

Tot het voordeel uit kapitaalverzekering eigen woning behoort niet de rente begrepen in de uitkering uit een kapitaalverzekering eigen woning voor zover de uitkering niet meer bedraagt dan € 162.500 indien:

de uitkering heeft gediend als aflossing van de eigenwoningschuld;

ter zake van de verzekering jaarlijks premies zijn voldaan en

de hoogste premie niet meer heeft bedragen dan het tienvoud van de laagste.

De aandachtige lezer valt direct op dat de looptijden van 15 resp. 20 jaar zijn vervallen. Voor een aantal situaties was dat al het geval, maar sinds 1 april geldt het voor elke situatie. Op 23 mei 2017 (met terugwerkende kracht tot 1 januari 2017) heeft de Staatssecretaris nog wat aanvullingen gepubliceerd.[1]

Afschaffing van de minimale looptijd van kapitaalverzekeringen

Het besluit gaat in op de afschaffing van de minimale looptijd van kapitaalverzekeringen. Waar in dit artikel gesproken wordt over een KEW, wordt ook een SEW of BEW bedoeld. Het besluit van 23 mei vervangt een eerder besluit van 6 december 2014. Op vier punten vindt nu uitbreiding plaats:

  1. Gedeeltelijke afkoop; eerbiedigende werking voor bestaande overeenkomsten;
  2. Overschrijding bandbreedte als gevolg van het aflopen van een rentevastperiode op de aan een KEW gekoppelde eigenwoningschuld;
  3. Vervallen tijdklemmen voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen;
  4. Premievrijmaking of verkorte premieduur voor een KEW.
  1. Gedeeltelijke afkoop
    Dit besluit keurt goed dat ook een gedeeltelijke uitkering van een KEW na een premiebetalingsduur van 15 jaar ook onbelast mag gebeuren (waarna het resterende deel na 20 jaar wordt uitgekeerd). De voorwaarden hiervoor zijn dat al vóór 1 april 2017 is vastgelegd dat de KEW in twee keer zal uitkeren èn dat de twee uitkeringen beide na 1 april 2017 plaatsvinden.
    Voor KEW’s waarin niet is afgesproken dat de uitkering in twee keer zal plaatsvinden, geldt dus vanaf 1 april 2017 dat de uitkering éénmalig moet Als iemand zijn KEW toch deels afkoopt, wordt de hele KEW geacht tot uitkering te zijn gekomen. Dat kan leiden tot een belast rentebestanddeel. Bijvoorbeeld omdat niet met de hele afkoopwaarde zoveel mogelijk de eigenwoningschuld of restschuld wordt afgelost.
  1. Overschrijding bandbreedte als gevolg van het aflopen van een rentevastperiode op de aan de KEW gekoppelde eigenwoningschuld (geldt ook voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekering)
    Als de KEW een gegarandeerd eindkapitaal heeft, is de premie afhankelijk van de hypotheekrente. Iemand die de bandbreedte al (bijna) helemaal heeft gebruikt als gevolg van een hoog-laagconstructie, kan hierdoor in de problemen komen. De hypotheekrente is tegenwoordig erg laag. Als de rentevaste periode afloopt en de nieuwe rente wordt veel lager vastgesteld, gaat de premie van de KEW sterk omhoog. Hierdoor kan het zijn dat de polishouder buiten de 1:10-verhouding komt. De Staatssecretaris keurt nu goed dat een overschrijding van de bandbreedte in deze gevallen niet leidt tot een fictieve uitkering. De voorwaarden die hiervoor gelden zijn:

    1. De wijziging van de premie is alleen een direct gevolg van de wijziging van de rente op de eigenwoningschuld als gevolg van het aflopen van een rentevastperiode;
    2. De bandbreedte voor toepassing van de goedkeuring blijft bepalend; De gewijzigde premie wordt niet de maatstaf voor een nieuwe bandbreedte;
    3. Het gegarandeerde kapitaal wordt niet verhoogd en de looptijd van de KEW wordt niet verlengd;
    4. De KEW voldoet aan de overige voorwaarden die de Wet IB 2001 aan de vrijstelling stelt. Voor een Brede Herwaarderingskapitaalverzekering geldt dat deze voldoet aan de overige voorwaarden die de Invoeringswet en de Wet IB 1964 aan de vrijstelling stellen.

Goedkeuring geldt ook voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen:
De goedkeuring geldt ook voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen waarin de bandbreedte als gevolg van het aflopen van de hiervoor bedoelde rentevastperiode al vóór de inwerkingtreding van dit besluit is overschreden.

De premie mag alsnog worden aangepast aan het gewijzigde rentepercentage.

  1. Vervallen tijdklemmen voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen
    Het besluit formaliseert dat een kapitaalverzekering die is afgesloten in de periode tussen 1 januari 1992 en 14 september 1999 (Brede Herwaardering) geen 20 jaar hoeft te hebben gelopen om onbelast tot uitkering te komen. Voor deze polissen golden ook verschillende vrijstellingen, afhankelijk van de premiebetalingsduur van 15 jaar of 20 jaar.
    Voor uitkeringen vanaf 1 april 2017 geldt altijd dezelfde vrijstelling van € 123.428. Er moet wel zijn voldaan aan de eisen die de oude wetgeving (het overgangsrecht) stelden aan dergelijke polissen.
  2. Premievrijmaking of verkorte premieduur KEW (geldt ook voor Brede Herwaarderingskapitaalverzekeringen)
    Als er minimaal 15 jaar premie is betaald, mag de polis daarna premievrij doorlopen om toch te leiden tot een belastingvrije uitkering.
    Ook als er een jaar premievakantie is genomen (er is 15 jaar premie betaald, daarna een jaar niets en dan wordt de premiebetaling voortgezet), leidt dit niet tot een belaste uitkering. Een premie van nihil wordt namelijk niet gezien als ‘premie’, waardoor er geen problemen ontstaan in de beoordeling of aan de bandbreedte-eis wordt voldaan.


Tenslotte

Het is el heel verstandig om, met de klant, na te gaan of afkoop financieel zinvol is. Ik kan niet veel situaties bedenken waar dat zo is. In de meeste gevallen zal ‘doorsparen’ in de kew aantrekkelijker zijn dan aflossen. Zolang de hypotheekrente aftrekbaar is zal de betaalde nettorente lager zijn dan de netto opbrengst in de kew. Zorg in ieder geval voor een goede cijfermatige berekeningen, bespreek deze met de klant en een eventuele partner, controleer of dit wordt begrepen en zorg voor een goede dossiervorming.

[1] Uitbreiding vrijstelling kapitaalverzekeringen, 15 mei 2017 (publicatie 23 mei 2017), Staatscourant, https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2017-28246.html